Dain-i mürtehin
Dain-i mürtehin, sigortalanan mal üzerinde rehin ya da benzeri bir güvence hakkı bulunan ve poliçeye işlenerek tazminattan alacağı ölçüsünde öncelikle yararlanan alacaklıdır.
Ayrıntı
Terim Osmanlıca kökenlidir ve «rehin alan alacaklı» anlamına gelir. Uygulamada en sık kredili alımlarda görülür: taşıt kredisiyle alınan bir aracın kaskosunda ya da konut kredisiyle alınan bir evin konut sigortasında ve zorunlu deprem sigortasında, krediyi veren banka dain-i mürtehin olarak poliçeye yazılır. Bu kayıt, alacağın güvencesi olan malın değerini sigorta yoluyla korur.
Kaydın en önemli sonucu tazminatın ödenme biçimidir. Malın tamamen yok olduğu ya da aracın pert sayıldığı durumlarda tazminat, alacaklının kalan alacağı ölçüsünde önce ona ödenir; artan kısım sigortalıya kalır. Kısmi hasarlarda ödemenin servise mi, sigortalıya mı yapılacağı ve alacaklının onayının aranıp aranmayacağı poliçe şartlarına ve şirketin uygulamasına göre değişir.
Dain-i mürtehin kaydı bulunan bir poliçenin feshi ya da teminatlarının daraltılması için uygulamada çoğu zaman alacaklının onayı aranır. Borç kapandığında kayıt çoğu zaman kendiliğinden düşmez; alacaklıdan alınan yazıyla şirkete başvurulur ve kaldırma işlemi zeyilname ile poliçeye işlenir. Kişi sigortalarında ödemeyi alacak kişiyi gösteren lehtar kavramından farkı, dain-i mürtehinin tazminattaki hakkının kalan alacağıyla sınırlı olmasıdır.
Örnek
Taşıt kredisiyle alınmış ve kaskosunda bankanın dain-i mürtehin olarak yazılı olduğu bir araç pert sayıldığında, tazminatın kredi borcunu karşılayan kısmı bankaya, kalanı sigortalıya ödenir. Kredi önceden kapanmış ama kayıt poliçeden kaldırılmamışsa, ödeme sırasında bankadan borç bulunmadığını gösteren bir yazı istenebilir ve süreç uzayabilir.
İlgili terimler
Bu tanım genel bilgilendirme amaçlıdır ve satış tavsiyesi değildir. Teminatlar, limitler, muafiyetler ve süreler şirketten şirkete ve poliçeden poliçeye değişir; bağlayıcı olan kendi poliçenizde yazan metindir.