Rizikonun ağırlaşması

Beyan yükümlülüğü sözleşme kurulurken var olan durumları kapsar; rizikonun ağırlaşması ise sözleşme süresince değişen durumlarla ilgilidir. Mevzuata göre sigorta ettiren, rizikoyu ağırlaştıran değişiklikleri sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Değişikliğin sigorta ettirenin kendi eylemiyle mi, yoksa iradesi dışında mı gerçekleştiğine göre bildirimin zamanı ve sonuçları farklılaşabilir; bildirim süreleri mevzuatta ve genel şartlarda yazar.

Sık karşılaşılan örnekler arasında bir aracın kullanım tarzının hususiden ticariye dönüşmesi, sigortalı işyerinde faaliyet konusunun değişmesi ya da yanıcı madde depolanmaya başlanması sayılabilir. Hangi değişikliklerin bildirim gerektirdiği genel şartlardan ve sözleşme kurulurken sorulan sorulardan anlaşılır.

Bildirim yapıldığında sigortacı durumu değerlendirerek ek prim isteyebilir ya da mevzuatta öngörülen koşullarla sözleşmeyi feshedebilir; kabul edilen değişiklik zeyilname ile poliçeye işlenir. Bildirim yapılmadan riziko gerçekleşirse tazminatın azaltılması ya da ağırlaşmanın kasıtla gizlendiği durumlarda hiç ödenmemesi gündeme gelebilir; sonuç, ağırlaşmanın hasara etkisine ve kusur derecesine göre değişir. Tersi de mümkündür: riziko azaldığında prim indiriminin istenip istenemeyeceği mevzuatta ve genel şartlarda düzenlenir.

Konut sigortası yaptırdığı evin bir bölümünü sonradan işyerine dönüştüren bir sigortalı bu değişikliği bildirmezse, bir yangın hasarında değişikliğin rizikoyu ağırlaştırıp ağırlaştırmadığı incelenir. Değişiklik zamanında bildirilmiş olsaydı şirket ek prim isteyebilir, teminat koşullarını yeniden belirleyebilir ya da riskin başka bir ürünle sigortalanmasını önerebilirdi.

• Beyan yükümlülüğü
• Riziko
• Kullanım tarzı
• Fesih
• Zeyilname
• Prim