Beyan yükümlülüğü

Sigortacı riski kabul edip etmeyeceğine ve hangi koşullarla kabul edeceğine bu bilgilere bakarak karar verir. Mevzuata göre sigortacının sorduğu sorular kural olarak önemli kabul edilir; teklif formundaki ya da sağlık beyanı formundaki her soru bu nedenle dikkatle yanıtlanır. Yükümlülük kural olarak sigorta ettirene aittir; sigortalı başka bir kişiyse onun bildiği hususlar da önem taşıyabilir.

Yükümlülüğe aykırılık sonradan anlaşıldığında sigortacı, mevzuatta öngörülen süre içinde sözleşmeden cayma ya da prim farkı isteme yoluna gidebilir. Riziko gerçekleşmişse tazminatın, doğru beyanda alınacak prim ile alınan prim arasındaki orana göre azaltılması ya da kasıtlı bir aykırılıkta hiç ödenmemesi gündeme gelebilir. Sonuç, aykırılığın kusur derecesine ve bildirilmeyen hususun hasarla ilişkisine göre değişir; ayrıntı mevzuatta ve genel şartlarda düzenlenir. Sigortacının buradaki «sözleşmeden cayması», tüketicinin cayma hakkı ile karıştırılmamalıdır.

Sağlık sigortasında beyan yükümlülüğü özellikle mevcut hastalıklar bakımından önem taşır; bildirilen bir rahatsızlık için şirket sürprim uygulayabilir ya da o rahatsızlığı kapsam dışında bırakabilir. Beyan ödevi sözleşme kurulunca bitmez; süre içinde riskte ortaya çıkan önemli değişiklikler rizikonun ağırlaşması kapsamında bildirilir.

Konut sigortası teklif formunda binanın yapı tarzına ya da evde sürekli oturulup oturulmadığına ilişkin bir soruyu yanlış yanıtlayan sigorta ettiren, bir hasardan sonra bu durum anlaşıldığında tazminatın azaltılmasıyla karşılaşabilir. Aynı bilgi sözleşme kurulurken doğru verilseydi, şirket riski farklı bir primle ya da farklı koşullarla kabul edebilirdi.

• Sağlık beyanı
• Mevcut hastalık
• Sürprim
• Rizikonun ağırlaşması
• Sigorta ettiren
• Cayma hakkı