Yüzde hesaplama
Bir sayının yüzdesini, bir sayının diğerinin yüzde kaçı olduğunu, iki değer arasındaki yüzde değişimi ve yüzde artış ya da azalış sonrası değeri hesaplayın; artış sonrası bir değerden önceki değeri de bulun.
Nasıl hesaplanır?
Formüller
- X'in %Y'si: X × Y ÷ 100. Örnek: 200'ün %15'i 30'dur.
- X, Y'nin yüzde kaçı: X ÷ Y × 100. Örnek: 30, 200'ün %15'idir.
- Yüzde değişim (A'dan B'ye): (B − A) ÷ A × 100. Örnek: 80'den 100'e çıkış %25 artış, 100'den 80'e iniş %20 azalıştır.
- %Y artış sonrası: X × (1 + Y ÷ 100). %Y azalış sonrası: X × (1 − Y ÷ 100).
- Önceki değeri bulmak: artış sonrası değeri (1 + Y ÷ 100) ile, azalış sonrası değeri (1 − Y ÷ 100) ile bölün.
Artış ve azalış neden simetrik değil?
Yüzde her zaman başlangıç değerine göre hesaplanır. 100'den 80'e inen bir fiyat %20 azalır; 80'den yeniden 100'e çıkması için %25 artması gerekir. Aynı sebeple %20 zamlanmış bir fiyattan %20 düşmek eski fiyatı vermez: 120'den %20 düşünce 96 kalır, 100 değil. Önceki fiyat 120 ÷ 1,20 = 100 hesabıyla bulunur.
Ardışık yüzdeler toplanmaz
Bir fiyat önce %10, sonra yine %10 artarsa toplam artış %20 değil %21'dir: ikinci artış, ilk artışla büyümüş tutara uygulanır. Ardışık değişimleri birleştirmek için çarpanlar çarpılır: 1,10 × 1,10 = 1,21.
Yüzde ve yüzde puanı
Bir oran %10'dan %12'ye çıktığında artış 2 yüzde puanıdır; oranın kendisi ise %20 artmıştır. Faiz ve enflasyon haberlerinde bu ikisi sık karıştırılır.
Sık sorulan sorular
Bir sayının yüzdesi nasıl hesaplanır?
Sayı yüzdeyle çarpılır ve 100'e bölünür. 200'ün %15'i: 200 × 15 ÷ 100 = 30. Hesaplayıcıda "X'in %Y'si" seçeneğini kullanın.
Yüzde değişim nasıl hesaplanır?
Son değerden başlangıç değeri çıkarılır, fark başlangıç değerine bölünür ve 100 ile çarpılır. 80'den 100'e: (100 − 80) ÷ 80 × 100 = %25 artış. Başlangıç değeri sıfırsa yüzde değişim tanımsızdır.
Zamlı fiyattan eski fiyat nasıl bulunur?
Zamlı fiyat (1 + zam oranı) ile bölünür. %20 zamla 120 olan bir fiyatın eskisi 120 ÷ 1,20 = 100'dür. Zamlı fiyattan %20 düşmek 96 verir ve yanlıştır. Hesaplayıcıda "Önceki değer" seçeneğini kullanın.
Yüzde ile yüzde puanı arasındaki fark nedir?
Yüzde puanı iki oran arasındaki farktır: %10'dan %12'ye çıkış 2 yüzde puanıdır. Yüzde ise göreli değişimdir: aynı çıkış, oranın kendisinde %20'lik bir artıştır.
Art arda gelen yüzde artışlar toplanır mı?
Hayır. %10 ve ardından %10 artış toplamda %21 eder, çünkü ikinci artış büyümüş tutara uygulanır. Ardışık değişimleri birleştirmek için (1 + oran) çarpanlarını çarpın.
Kaynaklar
İlgili araçlar
Bu hesaplama bilgilendirme amaçlıdır. Bankanızın ya da kurumun uyguladığı tutar; masraflar, yuvarlama ve sözleşme koşulları nedeniyle farklı olabilir. Hukuki bilgilendirme